Житїе и подвизи и ѡтчести
чюдесь сповѣданїе прѣподобнаго ѡтьца нашего Аѳанасїа иже вь Аѳонѣ, бл҃с҃ви
ѡтче
Ꙗже изредыхь моужи
написанꙿнна житїа
Mixed-content miscellany![Explore contents [Explore contents]](resources/images/texts.svg)
![View XML source [View XML source]](resources/images/xml.svg)
Bg: Сборник със смесено съдържание; Ru: Сборник смешанного состава
| Location | Greece, Mount Athos, St. Pantelejmon Monastery (Rossikon) Library. Shelfmark: 22 |
|---|---|
| Date | 15th c., first quarter |
| Extent | 311 folios. Folio dimensions: 190 x 280 mm. | Watermarks | None |
| Layout | 1 column, 26 written lines. |
| Binding | Leather on wood |
| Condition | Without end |
| Contents |
(ff. 1r–71r) Житие на св. Атанасий Атонски
Vita of St. Athanasios of Athos
Житие св. Афанасия Афонского (1)
(ff. 71r–115v) Житие на св. Григорий, епископ на Велика Армения
Vita of St. Gregory, Bishop of Greater Armenia
Житие св. Григория, епископа Армянского (1)
Житїе с҃тго Григорїа еп҃скпа
велїкыѥ Арменїе, и Рип3имїе и Ганꙗны и инѣхь .л҃ѕ҃. д҃вць страдавших вь Арменїи
Црьствоующоу Дїѡклитїаноу
римлꙗни, тирїдатоу же Армениѥю
(ff. 116r–134v) Житие на св. Ипатий
Vita of St. Hypatios
Житие св. Ипатия (2)
(ff. 135r–160v) Покаяние на Киприян
Cyprian’s penance
Покаяние Киприяна (1)
Покаанїе Киприановѡ, бл҃с҃ви
ѡтч
Елици ѡ Х҃свѣхь таинах
блазните се
(ff. 157r–160v) Житие на св. Киприян и Юстина
Vita of Sts. Cyprian and Justina
Житие св. Киприяна и Иустина (5)
М҃чнїе с҃тго Кипрїана и с҃твыѥ
Иоустины, бл҃с҃ви ѿче
Пророчьскымь словесемь сьбывающем се
(ff. 161r–176r) Житие на свв. седем отроци от Ефес
Vita of the seven infants from Ephesus
Житие семи св. отроков Эфесских (3)
Страданїе с҃тых седмїих ѡтрокь
иже вь Ефесѣ, Маѯимилїана и Амелиха, Мартина и Диѡниса и іѡанна,
Еѯакоустодїана и Антонина, бл҃сви ѿче
Егда вьц҃ри се Декїе
ц҃рь
(ff. 176r–187v) Разказ за живота на Ксенофонт болярина
Story about the life of Xenophon the boyar
Повесть о жизни боярина Ксенофонта (2)
Сповѣданїе ѡтчьско ѡ житїи
Ѯенофонта болꙗринна, како с҃на своꙗ видѣ на вьскрсенїе г҃нїе, бл҃сви
ѿч
Сповѣда намь нѣкыи ѡтць
великь
(ff. 188r–206v) Разказ за иконата на Господ в Халкопатрия
Story about the icon of our Lord in Chalkoprateia
Повесть об иконе Господа в Халкопатрии (1)
Повѣсть д҃шепользꙿна ѡ чьстнѣи
и с҃тѣи иконѣ г҃а нашего і҃у Х҃а, иже вь Халꙿкопратїи и которыѥ рад
вины наречена быст испороучникь, и о Ѳеѡдѡрѣ нѣкоѥмь крьмчїе
византенїноу и о Аврамїи евреинину
Владычныимь чюдесмь
вьспоминанїе
(ff. 207r–224v) Слово похвално за 40 мъченици от Севастия от Ефрем Сирин
Enkomion on the forty martyrs of Sebasteia by Ephrem the Syrian
Слово похвальное Ефрема Сирина о 40-а мучениках Севастийских (1)
Иже вь с҃тых ѡ҃ца нашего
бл҃женꙿнаго Ефрема похвала с҃тыимь великомоученикѡмь
четыридестим
Образь м҃чниччьскыи
исписати хощоу
(ff. 225r–237v) Поучение на Христофор Александрийски
Sermon of Christopher of Alexandria
Поучение Христофора Александрийского (1)
Иже вь с҃тых ѡтца нашего
Хр҃стофора архїепїскопа алеѯанꙿдрїскаго, повѣсть и поученїе
д҃шепользно, ꙗвлꙗющи чесомꙋ оупод҃би се житїе се, бл҃сви ѿче
Вьсе оубо любимици ихже по
всѣх врѣмень
(ff. 238r–242v) Видение на цар Амфилохий
Vision of King Amphilochios
Видение царя Амфилохия (2)
Слѡво ѡ постницѣ Амфилѡхїи
како ѿ агг҃ль ос҃щень бысть, бл҃сви ѿче
Бѣ ѥттерь мних, именемь
Амфилѡхїе
(ff. 243r–265v) Житие на св. Петър Коришки
Vita of St. Peter of Korica
Житие св. Петра Коришкийского (1)
Житїе и жизнь с҃тго и
пр҃подобнаго ѡ҃ца нашего Петра иже вь
Коришкои горѣ постившаго се, бл҃сви ѿче
Бл҃го и кь бл҃гомоу
оумилѥнїю себѣ оубо
(ff. 266r–274v) Житие на св. Минодора, Митродора и Нимфодора
Vita of St. Menodora, Metrodora, and Nymphodora
Житие св. Менодоры, Метродоры и Нимфодоры (1)
Септеврїа .і҃. М҃чнїе с҃тых
жень Минод҃ры, Митрод҃ры, и Нимꙿфодоры, бл҃сви ѿче
Ниже женамь, ниже
ѡтрѡковицамь м҃чнїа
(ff. 274v–283r) Житие на св. Лазар Сръбски
Vita of St. Lazar of Serbia
Житие св. Лазаря Сербского (1)
іюнїа .е҃і҃. Ѡ бл҃женꙿнѣмь и
пр҃снопоминаемѣмь кнѧзе Лазаре, и иже сь нимь избиѥнных
православныхь ѡт нечестивыих агарень и ѡтчести житїа его
вьспомѣнутїе и ѡ страданїи его, и мощеи прѣнесенїи, слѡво. Бл҃сви
ѿче
Вьси оубо страд҃льчьсцїи
подвизи прославлѥни, и чюдимо ѥс вьсоуду праведныих страданїе,
троуди убо поутникѡмь припоутныѥ прохлаждають сѣни и оутроужденїи
приѥмше ѡт поути шьствнаго оуласкавають троуда.
да и мы страстныи,
страстеи и грѣхѡвь различныихь свободоу оулоучивше, и тамошных бл҃гь
наслѣдници боудемь о Х҃ѣ І҃сѣ г҃и нашемь. емоу же слава и дрьжава,
ч҃сть и покланꙗнїе сь безначелныимь ѡ҃цемь, и прѣс҃тымь и благыимь и
животворщимь д҃хѡмь, и н҃нꙗ и пр҃сно и вь вѣкы вѣкѡмь.
амїнь.
(ff. 283r–311v) Физиолог
Physiologos
Физиолог (13)
Начело ес҃ствословникуꙋ имѣѥ
изьѡбличенїа скотѡмь животныимь
Тако вь неприлежанїи
ходеще ниже мл҃твою. ниже бдѣнїемь вьспоминають чеда своꙗ.
ѡбнемагающе б҃жїю помощь о грѣсѣх
ихь.
Александров 1893;
Стойкова
1994
(ff. 283r–284v) Физиолог. За лъва
Physiologos. About the lion
Физиолог. О льве (9)
Прьвое ѡ львѣ
Начнѣмь рещи ѡ львѣ
ц҃рѣ звѣремь. іѥже кіакѡвь скоть ѥсть. ибо Іаковь бл҃влꙗше
Іоудоу гл҃ааше. скѵмень львовь.
(ff. 284v–285v) Физиолог. За харадрия
Physiologos. About the caladrius
Физиолог. О халадрии (1)
Ѡ харадрїи слово
Есть птица гл҃іема
харадрїе. ꙗкоже въ вторемь законѣ писано бытть
(ff. 285v–286r) Физиолог. За слънчевия гущер
Physiologos. About the skink
Физиолог. О солнечном сцинке (1)
О саврѣ сл҃нчнѣи
повѣсть
Есть же нарицаемаа
савра сл҃нчнаа. вьніѥда постарит се.
помежаеть очеса.
(ff. 286r–286v) Физиолог. За щъркела
Physiologos. About the stork
Физиолог. Об аисте (9)
О стрьцѣ слѡво
Д҃вдь же гл҃іеть.
оуподѡбих се неесыти поыстыннѣи. фисїѡлѡгь изьѡобличи о стрьцѣ.
ꙗко чедолюбивь іе зѣлѡ.
(ff. 286v–287r) Физиолог. За нощния гарван
Physiologos. About the nocturnal raven
Физиолог. О ночном вороне (1)
О нощнѣмь вранѣ
Гл҃іѥь пѣснопѣвьць.
быхь ꙗко нощныи вр҃ань на нырищи. фисїѡлѡгь ѡбличи. ꙗко сьи
птищь любить нощь паче дн҃е.
(ff. 287r–288r) Физиолог. За магарето
Physiologos. About the onager
Физиолог. Об онагре (1)
О ѡнагрѡх
Писано бысть вь Іѡвѣ
кто ѡстави ѡсла дївлꙗго свобѡдна. ꙗко чрѣдѣ начелникь
ѥсть.
(ff. 288r–289r) Физиолог. За ехидната
Physiologos. About the echidna
Физиолог. О ехидне (1)
О ехиднѣ
Добрѣ Іѡаннь гл҃ааше кꙿ
фарисеѡмь. рожденїа ехїднова. кто показа
вамь бѣжати ѿ боудщааго гнѣва.
(ff. 289r–290v) Физиолог. За змията
Physiologos. About the snake
Физиолог. О змее (13)
О змїи слѡво прьво
Г҃ь обличи о змїи. вь
еыглїи. боудете рече моудри ꙗко зьмїе.
и цѣли ꙗко голоубїе
(ff. 290v–291r) Физиолог. За магарето-кентавър и сирената
Physiologos. About the (donkey-centaur and the siren
Физиолог. Об осло-кентавре и сирине (1)
О инокіетаврѡхь и
сирїнѣхь
Г҃ла Исаїа проркь. ꙗок бѣсѡве и сирїни и ѡнокіетаври.
играють вь вавилонѣ.
(ff. 291r–292r) Физиолог. За таралежа
Physiologos. About the hedgehog
Физиолог. О еже (1)
О ѥжи повѣсть
Ехидна имоущїи видѣнїе
ѡмлатоу ихже и ѥже нарычють и вьсма бодливо ѥт.
(ff. 292r–293r) Физиолог. За пантерата
Physiologos. About the panther
Физиолог. Об пантере (1)
О панѳїрѣ слѡво
Проркь прорчьствова рекыи. быхѡмь
ꙗко и панѳїрь Ефремоу.
(ff. 293r–293v) Физиолог. За яребицата
Physiologos. About the partridge
Физиолог. О куропатке (12)
Ѡ ѥребици
Іеремїа проркь г҃лїѥь. вьзꙿгласи еребица. сьбираіѥ
еже не рѡди
(ff. 293v–294r) Физиолог. За лисицата
Physiologos. About the fox
Физиолог. О лисе (13)
О лисици сказанїе
Фисїѡлогь ѡбличи ѡ
лисици ꙗко льстивь гадь іет. егда загладнѣетꙿ и не ѡбрѣтаеть лова съ
конца. еже ꙗсти.
(ff. 294r–295r) Физиолог. За кита
Physiologos. About the whale
Физиолог. О ките (1)
Ѡ китѣ аспедохелѡни
Сѡломѡнь вь притчах поучаѥть. и прѣщаѥть г҃ліѥ не вьнѣмли
женѣ пронорливѣ.
(ff. 295r–295v) Физиолог. За аспидата
Physiologos. About the asp
Физиолог. Об аспиде (10)
Ѡ аспидѣ дроугоє
О нѥиже вьспомѣноу
Д҃вдь. ꙗко и аспида затикающїа оуши свои. ꙗже не слышить гласа
ѡбавающа прѣмоудрааго обавника ѡбаваема
(ff. 295v–296r) Физиолог. За лешояда
Physiologos. About the vulture
Физиолог. О стервятнике (8)
О птищи великааго
гѵ̋пꙿпа
Добрѣ рече Г҃ь нашь
сп҃сь вь еѵглїи. еже горе вь чрѣвѣ
имоущїимь и дѡіещїимь вь ѡны д҃ни
Белова 2001:
гип
(f. 296v) Физиолог. За мраволъва
Physiologos. About the ant-lion
Физиолог. О мравольве (1)
О мравольвѣ
Елифаѯь ѳеманскыи ц҃рь
обличи. мравольвьць обхождааше. занѥже не
имѣти ѥмоу ꙗсти что.
(ff. 296v–298r) Физиолог. За мравката
Physiologos. About the ant
Физиолог. О моровее (1)
Ѡ мравїахь
Сѡломѡнь вь притчах рече. оуподоби се
мравїи ѡ лѣностиве. самыи бо фисїѡлогь. іетства бесловесныимь скотомь и гадѡмь рече.
(ff. 306r–306v) Физиолог. За невестулката
Physiologos. About the weasel
Физиолог. О ласке (1)
Ѡ невѣсках слѡво
Законь г҃ліеть. да не
ꙗси нневѣстку ниже подбїе іее. заніеже
таково іетство имать.
Белова 2001, under
"невестка"
(ff. 298v–299v) Физиолог. За еднорога
Physiologos. About the unicorn
Физиолог. О единороге (9)
О инорѡзѣ слѡво
Пѣснопѣвьць г҃ліеть. и
вьзнесетꙿ се ꙗко инорога рогь мои. заніеже таково іетство имать.
(ff. 299v–300v) Физиолог. За вълка
Physiologos. About the wolf
Физиолог. О волке (13)
О вльцѣ слѡво
прьвоѥ
Ѡ нѥмже вьспомѣноу г҃ь
нашь і҃с х҃с вь с҃тых своих бл҃говѣстїи блюдете се ѿ льживыих проркь
(ff. 300v–301r) Физиолог. За глигана
Physiologos. About the boar
Физиолог. О вепре (1)
Ѡ иноцѣ дивніемь
слѡво
Ѡ нѥмже вьспомѣноу
Д҃вдь и инокь дивїи позова виноград мои. фисїѡлогь ѡбличи ѡ
нѥмь. исходить оубо ѿ лоуга.
See Белова
2001
(f. 301r– 301v) Физиолог. За бобъра
Physiologos. About the beaver
Физиолог. О бобре (1)
О кастори слѡво
Есть скоть г҃ліемыи
касторь. и кротькь зѣлѡ и мльчаливь. ибо ноужднаа его на исцѣліенїе вьроучают се
(f. 301v) Физиолог. За мечката
Physiologos. About the bear
Физиолог. О медведе (1)
Ѡ медвѣдѣ слово
Законь г҃ліеть. да не
ꙗси медвѣда ниже подѡбїа емоу. заніе же моужь и жена іет размѣшень сьи гадь
(ff. 301v–302v) Физиолог. За видрата и крокодила
Physiologos. About the otter and the crocodile
Физиолог. О выдре и крокодиле (1)
О енидри и о
коркодїлѣ
Есть скоть г҃ліемыи
енидрїе. имѣіе лѣпотоу пьсїю. врагꙿ же іет
корꙿкодиловь.
(f. 302v) Физиолог. За мангустата и змията
Physiologos. About the mongoose and the snake
Физиолог. О мангусте и змее (1)
О хнемѡнѣ и о зьмеи
Есть скоть г҃ліемыи
хнемонь. зѣло врагь іесть зьмею. егда оубо
обрѣщерть дивьнаго зьмеа.
(f. 303r–303v) Физиолог. За гърлицата
Physiologos. About the turtle dove
Физиолог. О горлице (9)
О грьлици
Вь пѣснехь Сѡломѡннь
свдѣл'ствоует'. и глат грьличи. нь не оуслыша се на земли нашеи.
(ff. 303v–304v) Физиолог. За жабата
Physiologos. About the frog
Физиолог. О жабе (9)
О жебѣ воднѣи и ѡ
соусѣи
Соуть двоѥ жабы.
соухыѥ. и водные. да оубо соухаа. трьпить вара дневнꙗго. и
пламене сл҃нчнаго.
(ff. 304v–305v) Физиолог. За елена и змията
Physiologos. About the stag and the snake
Физиолог. Об олене и змее (1)
О ѥлѣни и ѡ змїи
Д҃вдь же г҃ліеть. ꙗко
же жедаіеть елень на источникы водныіе. тако желаіеть д҃ша наша
кь тебѣ б҃е.
(f. 305v) Физиолог. За саламандъра
Physiologos. About the salamander
Физиолог. О саламандре (1)
Ѡ саламандрѣ
Фисїѡлогь обличи о
сламандрѣ ꙗко и аще вьнидеть вь сковраду огньиноую. оугашаіеть
се ѡгньѿ ніее.
(ff. 305v–306r) Физиолог. За диаманта
Physiologos. About the diamond
Физиолог. Об алмазе (1)
О адамантѣ
Фисїѡлогь обличи ѡ
адаманте. ꙗко адаманть на вьсточнѣи страннѣ обрѣтаіет се. не
дьнїю нь нощїю.
Физиолог. За лястовицата
Physiologos. About the swallow
Физиолог. О ласточке (11)
Ѡ ластовици слѡво
Ластовица. мимошьдши зимѣ. на пролѣтїе ꙗвлꙗіет се. и на
оутрїа цвилиь и вьзбоуздаіеть
спещїихь
(ff. 306v–307r) Физиолог. За дъба
Physiologos. About the oak
Физиолог. О дубе (1)
О доубѣ перидеѯїи
Есть доубь вь Индїи
перидекси нарицаіемь. плод же егѡ сладькь
и бл҃гь зѣлѡ.
(ff. 307r–308v) Физиолог. За гълъба
Physiologos. About the dove
Физиолог. О голубе (10)
О голоубѡх
Ибо Іѡань рече. ꙗко
видѣхь н҃бса ѿврьста. и д҃хь сьходещь ꙗко голоубь и прѣбывающь
над нимь.
Физиолог. За дипса
Physiologos. About the dipsa
Физиолог. О дипсе (1)
О дрпсѣ
Есть гадь г҃ліемы
дрѡпс. лють ѕѣло. ꙗко ловцоу не мощи приближити се емоу. имат же
рогы ꙗко назоубліени.
(f. 309r–309v) Физиолог. За заека
Physiologos. About the hare
Физиолог. О зайце (1)
О заіеци
О іемже вьспомѣноу
Д҃вдь камень прибѣжище заецемь. вьніегда
ловимь бываеть заіець бѣгаеть вь каменїе.
(f. 309v) Физиолог. За кълвача
Physiologos. About the woodpecker
Физиолог. О дятеле (12)
О дѣтлѣ
Сьи птищь іесть мнѡго
пьстрь ходит бо по дрѣвїю. и сь клюномь своимь оудараеть. а
оухомь послоушаеть.
(ff. 309v–310r) Физиолог. За орела
Physiologos. About the eagle
Физиолог. Об орле (12)
О ѡрлѣ
Есть оубо ц҃рь птичь.
орьль бо наричет се многых ради винь его.
тьи бо живеть р҃ лѣть и сьстарает се.
(f. 310r–310v) Физиолог. За слона
Physiologos. About the elephant
Физиолог. О слоне (11)
Ѡ слонѣ
Вьніегда хощеть моужь сь женою сьвькоупити се грьбомь
сьвькоуплꙗют се заніе нне имоуть сьставы и носить зачетое за
годиноу.
Without end.
(f. 311r) Физиолог. За кремъка
Physiologos. About flint
Физиолог. О кремне (1)
О камени изимающимь
ѡгнь
Есть каменїе. да егда приближит се другь кь другоу. вьзгарает
се и запалꙗють елика соуть окртть.
(f. 311r–311v) Физиолог. За тризъбия морски звяр
Physiologos. About the three-toothed sea monster
Физиолог. О трехзубом морском гаде (1)
О гадѣ морсцѣмь
трьзоубѣ
Есть гадь сицевыи.
крила имѣе дльга. да аще видить корабь плавающь. вьзвышаеть и ть
крилѣ свои.
Физиолог. За щрауса
Physiologos. About the ostrich
Физиолог. О страусе (6)
О строуѳокамилѣ
Вьніегда хощеть снести ꙗица. познаваіеть врѣме вьздоухоу и вьніегда
боудеть топлота велика на вьздоусѣ.
|