Miscellany of sermons and vitae for September-November, No. 304, Romanian Academy Library, 15th c. Maya Petrova Anisava Miltenova David J. Birnbaum Andrej Bojadžiev Institute of Literature Sofia 8 July 2016 RC-MP304BAB

The intellectual content of this file is copyrighted by the creators under the Creative Commons Attribution-No Derivative Works 3.0 under legislation in Bulgaria. In short, you could download and disseminate information, but you are not allowed to alter, transform, or build upon the works on this section of the site. All reuse or distribution of this work must contain somewhere a link back to the тRL http://www.ilit.bas.bg/repertorium/

Panaitescu 2003: 31–34 Яцимирский 1905: No149 English Bulgarian Old Slavic vitae homilies festal menaion

In the context of this project, private тRIs with the prefix ·bib· point to bibl elements in the project's bib.xml file.

 Edit elements according to new schema Clean up XML markup, edit English language text. miscellany miscellany of homilies and vitae Romania Bucharest Academy Library 304 304 149 Paper of good quality Latin letter R under a cross. Briquet 1923: № 8933 from 1398 Bell Mošin, Tralijć 1957: № 30302 182 290 220 280 210 There are two foliations: an old one in black ink at the right top edge of each folio and a more recent one in pencil below the first. 21 quires of 8 folios each, 2 quires of 7 folia each Numbered with letters on the first and last folio of each quire Good condition. Some folia are missing. Red for initials and titles.

Small initias with floral elements.

 Boards covered with ornamented leather. съборни(к) въ ст҃еи wбитѣл… 1v Застоупнице хрстыаномь, непостыдна ходатаицꙋ къ творцоу 95v Зри неправдꙋ и безаконїе и кръвосмѢшенїе въ самых цр҃ех, иже wправдити поставленных иныѧ 97r Зри паки тоежде безаконїе оут[..]втарое съ бъвше еꙋу[..] 103r Зри иттиннѢише бг҃ословное свѢдѢтелство ѿ богwв тꙋжде истинномꙋ бг҃ꙋ трисъставномꙋ приводит 179v Зри чюдно похваленїе 1–182 anonymous Middle semiuncial. Scriptio continua. Sporadic diacritical signs. Tŭrnovo orthography The manuscript contains 13 texts: lifes of saints and homilies. The initial content was of 22 texts. The text of the miscellany is identified in Иванова 2004: 213–225 2r–6v Житие на св. Антоний Велики от Атанасий Александрийски Vita of St. Anthony the Great by Athanasios of Alexandria Житие св. Антония Великого Афанасием Александрийским Athanasios of Alexandria 17 January Missing folia 7–38 BHBS 17.01/I.1в Житїе и жиꙁнь прѣпдбнаго ѡ҃҃ца нашего Антонїа Великааго, съписано блаженыимъ Аѳанасїемь патрїархомь Алеѯандїискымь. слово а҃. Добрѫ реть въꙁдвигнѫсте къ иже въ Егїптѣ мнихомъ въ еже спсти сѧ. аще потреба бѫдеть и ѧꙁычникѡм прочитаите, ꙗко да поне сице поꙁнаѫть ꙗко г҃ь нашь Іѵ҃ Хс҃ не тъчїю ес б҃ь и б҃жїи сн҃ь, нѫ ꙗко иже томꙋ искръно слꙋжещеи и вѣрꙋѫщеи блгочьстнѣ вь нь, бѣсы ихже сами елине непщѹѫтъ быти бѡгы, нѫ и попираѫть и проганѣѫть ꙗко прѣльстникы и тлителѧ члк҃ѡмъ сѫщѫ. 38v–49r Житие на св. Пантелеймон Vita of St. Panteleemon Житие св. Пантелеймона 27 July . BHBS: 27.07/3аа Іꙋл к҃ꙁ. Мѫченїе ст҃го и славнаго великомѫченика Панделеимона. слово в҃. Црствѹѫщꙋ нечьстивѣишомꙋ и ꙁаконопрѣстѫпномꙋ Маѯимїанꙋ мнѡꙁи еже жити прѣꙁираахѫ ради ѧже въ б҃а вѣри и ради црствїа б҃а нашего Іс҃ Ха҃ ѡви ѹбо по горах крыѧще сѧ и въ врътпах камѣнныих и тамо ꙁлѣ животъ скончаваахѫ. написахѡм памѧт мчнїа его. и понеже ꙁаповѣданїе бѣше мѫчителево, ꙗко да никтоже смѣетъ дръꙁнѫти написати что ѿ въсѣх сьлꙋчьшїих сѧ ст҃омꙋ мчникꙋ прѣстѫпивыи же главное приемати ѿсѣченїе, мы ѿидохѡм на въсточнїе страны ꙁане и мы ѡклеветани бѣхѡм кь мчтлю. и тамо сїа написахѡм въ славѫ Хꙋ҃ бꙋ҃ нашемꙋ. емꙋже слава ... аминъ. 49r–72r Житие на св. импeратрица Теофана Vita of the Holy Empress Theophano Житие св. императрицы Феофано 18 December BHBS: 18.12/1 дек и҃і. Житїе и жиꙁнь прпдбныѫ мт҃ре нашѫ Ѳеофанѡ цр҃цѫ сьписано Нїкѡлаемь дїаконѡм ст҃ѣишїѫ б҃жїѫ великыѧ црк҃ве ст҃го Лаꙁара. епископа бывша Дринополска. слов г҃. Нѫ ниже женамь постничьства ꙁатвори сѧ пъприще. иже немощнимъ ѡбложеныимъ естьствомъ, нѫ и симъ ѿвръꙁе сѧ. и невъꙁбранно подас сѧ сьвлачити сѧ. инаа же ꙗже врѣмѧ забьвенїа гльбинами покры безчислъна сѫща, которое слово сказати възможеть. о Хѣ҃ Iс҃ѣ г҃и нашемь .амин 72r–91v Житие и мъчение на св. Евстатий и семейството му Vita and martyrdom of St. martyr Eustathios and Family Житие и мучение св. Евстатия и его семьи 13 December BHBS 13.12/1 Мѫченїе ст҃хь мчникь Евстратїа. Авѯентїа. Еугенїа. Мардарїа и Ѡреста. Црствѹѫщѹ Дїоклитїанѹ и Маѯимианѹ, въсѣ гръчьскаа власть беꙁбѡжныѫ идолскыѫ исплънена бѣ слѹжбы къ дрꙋг дрꙋгꙋ. сконча сѧ ст҃ыи Еустратїе, въ тринадесѧтъ декемврїа мсца. ст҃ѣишїи же епскпь, въꙁемь и съхранивъ мощи ст҃го съ тьщанїемь въсѣ ꙗже въ ꙁавѣтѣ повѣлѣнаа ѿ ст҃го мчника сьтвори въ славѫ великааго б҃а и сп҃са нашего ... аминь. 91v–123v Мъчение на св. Артемий Martyrdom of St. Artemios Мучение св. Артемия 20 October BHBS 20.10/1 Мѫченїе ст҃го и славнаго великомчника Артемїа. слов е҃. Ꙗже великааго и славнааго мчника Артемїа повѣствовати хотѧ мѫжедоблестїа и страданїа и еже иꙁначѧла и ѿ прѣродителеи сѫщее томѹ блг҃орѡдїе. сице же и блг҃очьстїа попоборнициsic! съ иже тогда еретичьствѹѫщих въ ꙁаточенїа ѿсилаеми бывахѫ, ихже да исправить г҃ь Іс҃ иже присно ѡ҃цꙋ же и дꙋх сьцрствѹѧ и съпрославлѣемыи, томѹ бѫ подбаеть ... аминь. 124r–141r Мъчение на св. Феврония Martyrdom of St. Fevronia Мучение св. Февронии 25 June BHBS 25.06/1б Іꙋн к҃е. Мѫченїе ст҃ыѫ прпдбномчницѫ Феврѡнїѫ. Быс въ д҃нехь Дїоклїтїана ц҃рѣ Анѳимꙋ ипархѹ въ недѹѕѣ сълежѫщѹ, приꙁва Селіна своего брата и рече емѹ. и въсѣмь приключьшїим сѧ Февронїи послѣвавшиsic! прочаа же ѿ гѡсподина Лѵсімаха ѹвѣдѣвъши въсѣ, житїе и въспоминанїа ст҃ыѧ Феврѡнїѫ написахъ. въ похвалѫ ѹбо и славѫ страстотръпици, въ сп҃сенїе же и ѹсръдїе хотѧщїимь себе въꙁдвигнѫти къ подвигомь д҃ховныимь ꙗко да и црствїꙋ нбсномѹ сподбим сѧ блгдтїѧ и чл҃кѡлюбїемь г҃а нашего Іѵ҃ Ха҃ емѹже слава ... аминь. 141r–147v Надгробно слово за Мелетий Антиохийски от Григорий Нисийски Funeral oration for Meletios of Antioch by Gregory of Nyssa Надгробно слово за Мелетия Антиохийского Григория Нисийского Gregory of Nyssa 12 February BHBS: 12.02/1 Иже въ сты҃хъ ѡ҃ца нашего Григорїа слов нагробное иже въ ст҃ых великомѹ Мелетїоу архїепкспꙋ Антїохїискомоу· Въꙁрасти намъ число апслкое новыи апслъ, съчетавыи себе съ апслы привлѣкошѫ бо с҃тїи къ себѣ единонравнаго. страдлца страдлци. вѣнечника, вѣнечници. и неꙁавистнѫѫ слова чашѧ тѣхь сподблѣѫщь. ꙗко да и нам въ радость пакы прѣтворит сѧ плачь о Хѣ҃ Іѵ҃ г҃и нашемь. сь нимже о҃цѹ слава ... амин. 147v–160v Слово за Сретение Господне от Атанасий Александрийски Homily for the Presentation of Jesus at the Temple by Athanasios of Aleksandria Слово на Сретение Господне Афанасием Александрийским 2 February BHBS: 2.02/7 Иже въ ст҃ыхъ о҃ца нашего Аѳанасїа Великааго, архїепкспа Алеѯандрїискаго. слово на срѣтенїе г҃а и б҃а и спса нашего Іѵ҃ Ха҃. Ꙗже настѡѫщаа сщ҃еннаго тръжьства, еѵглскаа трѫба да ѡглашаетъ. и д҃вестъвномѹ семѹ чрътогѹ чистоѫ мыслїѫ прѣдставшѫѧ насъ. и еже ѡ нас милосръдїе съдѣанное велегласными проповѣдѹѫще ꙋсты. ꙗко да и црствїе нбсное полꙋчим и вѣчных насладим сѧ бл҃гъ о самомъ Х҃ѣ бѕ҃ѣ нашемъ съ нимже прѣбл҃гомѹ ѡ҃цѹ и прѣст҃мꙋ д҃хꙋ слава дръжава чьсть и покланѣнїе ... аминъ. 160v–166v Житие на св. 40 мъченици от Севастия Vita of the 40 Martyrs of Sebaste Житие сорока мучеников себастийских Alexander the Monk 9 March BHBS 09.03/1 Мѫченїе с҃тых мч҃нкь м҃ иже въ Севастїи мчных Слов ѳ҃. Въ врѣмена Лїкїнїа ц҃рѣ, бѣ гоненїе велїе на хрстїаны. и въси иже бл҃гочьстивнѣ живѫщеи о Хрстѣ, нѫдими бѣхѫ еже жрѣти идѡлѡмь. б҃ви вѣровавше и Ха҃ исповѣдавше, ст҃го д҃ха неѿмѣтаѫще сѧ съпрославишѫс Хв҃и. памѧть въ житїи ѡставлъше на спс҃енїе въсѣмь вѣрꙋѧщїимь въ о҃ца и с҃на и ст҃го д҃ха. емꙋже слава и дръжава ... аминь. 166v–172v Похвала за св. 40 мъченици от Василий Велики Enkomion on the 40 Martyrs of Sebasteia Похвала Сорока святых мучеников Севастийских 9 March BHBS: 09.03/4б Иже въ ст҃ыхь о҃ца нашего архїепскпа Кесарїѫ Каппадѡкїискыѧ Василїа Великааго похвалное ст҃мь мчнкѡмь четыридесѧтимь. слов і҃. Ѿ мѫченїчьскыѧ памѧти котораа ѹбо бѫдеть сытость мчн҃колюбцꙋ единѣмь вѣнцемь правды ѹкрасишѫ сѧ. о Хѣ҃ Іс҃ѣ г҃и нашемь емѹже слава и дръжава ... аминь. 173–177v Житие на св. Теодор Стратилат Vita of St. Theodore Stratelates Житие св. Феодора Стратилата 8 June BHBS 08.06/2 Мѫченїе ст҃го мчника Ѳеѡдѡра Стратилата. слов а҃і. Ꙗкоже сїаетъ сл҃нце ꙁрѧщїимь, сице о мчн҃кѡх слово. и исцѣленїа сьтвори г҃ь его ради въ храмѣ ст҃го своего добропобѣдника Ѳеѡдра мчнка. творит же сѧ памѧтъ его мцса іꙋнїа въ ѡсмыи о Хѣ҃ Іс҃ѣ г҃и нашемь емꙋже слава ... аминь. 177v–180v Похвала за апостол Вартоломей от Йосиф монах Enkomium on the Apostle Bartholomew by Joseph the Monk Похвала апостола Вартоломея Йосифа монаха 11 June BHBS: 11.06/1 Іѡсифа смѣренаго инока, слово похвалное ст҃мѹ Варѳоломеꙋ апслѹ. слов в҃і. Иже настоѫщее събравыи съсловїе и радостотворное се ѹꙗснивы тръжьство, Варѳоломеи есть бл҃женыи. твоѫ же съвръшаѫщимь памѧть раꙁдрѣшенїе въсѣчьскымь дльгѡм дарꙋи, и нб҃снѣи радости въсѣх причѧстникы сьтвори о Хѣ҃ Іс҃ѣ г҃и нашемь. емꙋже слава ... аминь. 173r–177v Слово за Благовещение от Йоан Златоуст, 2 Sermon on the Annunciation by John Chrysostom, 2 Слово на Благовещение Иоанна Златоуста, 2 BHBS: 25.03/8 Тогожде Іѡанна архїепскпа Кѡнстантина градѣ Ꙁлатоѹстааго слово на Бл҃говѣщенїе прѣст҃ыѧ Бц҃ѫ. слов еі҃. Иже правды въсїа сл҃нце. и пръвѣе въсїавши покры. иꙁбавих се тьмы, и не трьплѫ лѹчѧ. роди ми се пакы свѣть, и обьѥмлѫ сѧ стархѡм. и се ѕвѣꙁда ѧже видѣшѫ на въстоцѣ идѣше прѣд ними, дондеже пришед, ста връхѹ мѣста, идеже бѣ отроче емꙋже слава и дрьжава ... амин. 15th c., the beginning The codex once belonged to the National Museum of antiquities, № 149. The codex now contains 13 texts. The description of the content preserved in the beginning of the manuscript lists 22 texts. According to Klimentina Ivanova, the Bucarest manuscript Sl. 304 is the first part of a codex, now divided in two, its second part being kept in Moscow, the Russian State Archive of Ancient Acts (РГАДА), shelfmark 191.