Repertorium of Old Bulgarian Literature and Letters


Maintained by: David J. Birnbaum (djbpitt@gmail.com) [Creative Commons BY-NC-SA 4.0 International License] TEXTS XML [Browse] [Search]    [Bulgarian] [Englist] [Russian] Last modified: 2016-07-12T10:08:28+0000

Commentaries on the Psalter by John Chrysostom

Bg: Тълкувания на Псалтира от Йоан Златоуст; Ru: Толкования на книгу Псалтырь Иоанна Златоустаго

LocationBulgaria, Sofia, Church-Historical and Archival Institute. Shelfmark: 43
Date1643
MaterialPaper
Extent242 ff. 148 x 100 mm (folia) 113 x 70 (written ff.1-153), 103 x 70 (written ff.154-185), 110 x 66 (written ff.186-192), 106 x 67 (written ff.193-230), 106 x 66 (written ff.231-242)
WatermarkThree crescents unidentified
Crown with star and crescent with Trefoil with letter M. unidentified
Crown with star and crescent with Trefoil with letter G and M. unidentified
FoliationModern, stamped in the upper right-hand corner and in pencil in the outer margin of each recto folio
CollationThe first MS part (ff. 1-153) has 20 quires 8 folia each, Quire а҃ lacks the first 6 folia; ff. 154-185 are 4 quires of 8 folia each; ff. 186-192 are a single quire (ка҃) of 7 folia; and ff. 193-230 compose 4 quires of 8 folia each, except for the last one wich has 10 folia, Quire а҃ lacks the 4th and the 5th folio and Quire г҃ lacks the first and the last folio, ff. 231-242 compose Quire кв҃ (8 folia) and probably Quire кг҃ of which only the two first folia have survived. . I8(-1 -2 -3 -4 -5 -6)II-XX8I-IV8XXI7I8(-4 -5)II8III8(-1 -8)IV10XXII8XXIII8 (-3 -4 -5 -6 -7 -8)
SignaturesOriginal: а҃-к҃, а҃-д҃, ка҃, а҃-д҃, кв҃-кг҃
ConditionThe MS is in very poor condition. Apart from the lack of folia there are some detached ones; some folia survived in parts (ff. 204-206, 241-242). The lower outside corners of ff. 186-203 are torn.
Layout1 column, 19-24 written lines 1 column, 20 written lines, ff. 1-153, 231-242 1 column, 19 written lines, ff. 154-185 1 column, 21 written lines, ff. 231-242 1 column, 24 written lines, ff. 186-192
InkBrown with yellowish shadow
BindingProbably original: ornamented leather on boards. Traces of two clasps
Orthography Resava orthography Resava Orthography
Contents
(1r-14r) Тълкувание на 5-ия псалм
...достигнем, и къ нетлѣнномꙋ прѣславим се житїю Еже ѹбо и мы прс҃но да творим, въ напас҃тѣхь, въ бѣдах, въ обстоꙗнїих, въ навѣтах, славеще б҃а и блс҃веще вънꙋ. Емꙋже слава въ вѣкы вѣкѡм, аминь:-
(14r-17r) Тълкувание на 132-ия псалм
Ѱалом, рл҃в. Се н҃нꙗ что добро, или что красно. нъ еже жити братїи въкѹпꙗ Многы вещи добры ѹбо сѹт҃, красное же не имѹт. ꙗкоже иныѥ сладости ѹбо имѹт҃, добрагож лишишес҃Сїа ѹбо вѣдꙋще съ опаством да дрьжим се еѥ, да и настоещих насладим се б҃лгь и бѹдщих. ꙗже бꙋди въсѣм нам полꙋчити, блгдтїю г҃а нашего іѵ҃ х҃а. съ ним же ѡц҃ꙋ слава и с҃тмꙋ д҃хꙋ, въ вѣкы вѣкѡм, аминь:-
(14r-17r) Тълкувание на 6-ия псалм
Ѱалом, ѕ҃. Г҃и не ꙗростїю твоею обличиши мене, ниже гнѣвом твоимь покажеши менеЕгда ѹслышиши ꙗрость и гнѣвь, ничтоже чл҃чьско да не пщꙋешида не ѹбо бѹдем ѹныли малыми грѣхми, нъ съ многою сїа ѕѣлностїю да ѹтолим ѥдаже болшїих свободим се. блгдтїю и чл҃колюбїем г҃а нашего іѵ҃ х҃а. Емꙋже слава въ вѣкы, аминь:-
(34v-82v) Тълкувание на 7-ия псалм
Ѱалом, з҃. ѱалом двдвь, егоже въспѣть г҃ви о словесех хꙋсїевых, с҃на еменїина:- Ги҃ б҃е мои на те ѹповах, спс҃и ме ѿ въсѣх гонещих ме, и избави ме:- Подобаше ѹбо тако извѣстно писанїи и повѣстѣи вѣдѣти разѹмЕгоже бѹди намв въсѣма въ краи доити, блгдтїю и чл҃колюбїем г҃а нашего іс҃ х҃а. ѥмꙋже слава въ вѣкы вѣком аминь:-
(34v-82v) Тълкувание на 129-ия псалм
Ѱалом, рк҃ѳ. из гльбины възвах к тебѣ г҃и, г҃и ѹслыши глась мои:- Что ѥс҃ из гльбины; не просто рече, ѿ ѹсть, ниже просто ѿ ѥзыка, ѹмꙋ скитающꙋ сепонѥже неизг҃ланна ѹ нѥго млс҃ть, и неисчътно чл҃колюбїе. егоже бѹди въсѣм намъ полꙋчити блгдтїю и чл҃колюбїем г҃а нашего іѵ҃ х҃а, емѹже слава и дръжава въ вѣкы вѣком, аминь:-
(89v-91r) Слово върху 50-я псалм на Йоан Златоуст, 1
Ѱалом, н҃. о надписанїи, н҃го ѱал'ма, и о покаанїи . о ц҃ри двдѣ, и о ѹрїинѣ женѣЖивописци подражают хꙋдожьством ѥс҃ство, и растворивше шары, пишꙋть иконы видимых тѣлесьсице и ты толико помысли, елико можеши потрьпѣти, да некако выше мѣры ѿпадеши. и о сих въсѣх блгдрим х҃а, ꙗко томꙋ подбаеть слава и дрьжава сь ѿц҃ем и с҃тым дхом, н҃нꙗ и пр҃но и въ вѣкы вѣкомь, аминь.
(91v-110v) Слово върху 50-я псалм на Йоан Златоуст, 2
Тогожде слово, в҃е. вь останкы петидесетнаго ѱалма. и о покаанїи.Ѡстанкы вчерашнее трапезы ѿдати хощꙋ днс҃ьздѣже скончаю мое слово, доволнѣ ꙗкож мню растлькованїе прѣдавь исмомым, о хс҃ѣ їсс҃ѣ гс҃дѣ нашем. емꙋже слава и дрьжава въ вѣкь вѣкомь аминь:-
(145v-153v) Тълкувание на Господнята молитва
тогожде їо҃ зласѹт. о еже по б҃ѕѣ жительствовати. и сказанїе въ мл҃твѹ, еже ес҃, ѿц҃а нашьВъсакаго ѹбо б҃од҃хновенн҃аго писанїа чтенїе бываеть вънимающим бл҃гочс҃тїа познанїеО сих'же вьсхѣ бл҃годаримь толикыхь ны сподбившаго бл҃гихь. ꙗко томꙋ подобаеть слава чс҃ь и дрьжава оц҃ѹ и с҃нѹ и с҃томꙋ д҃хꙋ, н҃нꙗ и прс҃но и вь вѣкы вѣкомь, аминь.
(154r-184r) Чинопоследование на причестяване
Послѣдованїе с҃тго причещенїа
(184v-185v) Чинопоследование на причестяване със светена вода
Чинь о причещенїе с҃тые воды
(186r-192v) Чинопоследование на малък водосвет
СЛꙋЖБА ОС҃ЩЕНїЮ ВОДѣ
(193r-197v) Канон молебен към Богородица
КАНѠНЬ М҃ЛБНЬ ПРѣСТѣи б҃ци. глас҃, и҃
(197v-215r) Акатист на Богородица
Слѹжба акаѳистꙋ прѣс҃тые б҃це
(215r-230v) Акатист за живоносния Гроб Господен
Въ недлю акаѳисть живоносномꙋ гробꙋ и въскрес҃нїю г҃а нашего і҃ѵ х҃а
(231r-240v) Повест и видения на някои православни жени
повѣс҃, и видѣнїе некоторыѥ православные жены. ѕѣло спс҃ително и пользноВъ лѣто третїе царства сꙋлтан ахмета. и четврътое лѣто патрїаршьства кѵр҃, рафаила. ѿ създанїа мирꙋ #з҃.р҃.е҃і. індикта д҃. мс҃ца, авгꙋс҃. ѕ. вь ц҃рствющемъ градѣ. быс҃ страшно чюди хощеши имѣти здравїе и радость въсегдашнꙋю и вѣчнꙋю абїе ꙋбо азь ꙗко ѹслышах сїа ѿ аг҃глообразнаго оного юноше словеса, д҃ша моꙗ възыгра. и к томѹ. мирѣ семъ не...
(241r-241v) Разказ, неидентифициран
...дховникь по...о г҃лааше. ꙗко ходих къ томѹ димитрїю дващи и трищи и испытахь его съ вьсакымь ѡпасенемь и извѣстих се ꙗко истиннаа сѹть та ꙗже видѣ и слышаради злых дѣлъ своих. занѥ ꙗкоже ѡни добры ...
(242r-242v) Поучение, неидентифицирано
... ѡни ...цы иже врѣ...ми дѣлы и злыми ...дѵть ты прѣжде ꙗко злы прѣжд҃ни пръвы въ геенꙋѡгнънаго мѹченїа, потои.ы иже имъ послѣдоваше въ зла.- Нї понѥже братїе и ѡци, именова.м се и г҃лѥм се свѣт и солъда съмышлꙗю ... горкые и несътръпимые мѹкы прѣда же неѹмꙋ, ꙗко да...се и ѡбращꙋ се злыхъ. дѣанїа ... ихже об... и творꙋ ѡмладен...оего. и да...
(f. 153v) Колофон
ниавѯви ѯлеѳꙋь, лѣ(т҃) #зрн҃а:- Note: = евѳимие монахь
Inscriptions(inside back cover) .........писаеѵтимїе рѹкою своею +
Bibliography
Спространов 1900: 67-71
;
Милтенова 2002: 325
History Date: 1643. Place: Unknown, probably Mount Athos.

Repertorium identifier: RC-DR43CIAI; Author: Dilyana Radoslavova; Editor: Anisava Miltenova, Andrej Bojadžiev; Genre: miscellany; commentaries on the Psalter by John Chrysostom